Transgender

• VS vangt bot bij VN met voorstel over definitie van gender

  Mar 25, 2026 Marc Dirix

  De Verenigde Naties hebben met een grote meerderheid een Amerikaans resolutievoorstel verworpen dat het begrip ‘gender’ zou beperken tot mannen en vrouwen. Samen met België stemden 23 landen tegen het resolutievoorstel. Zeventien landen onthielden zich van de stemming en slechts twee landen, Pakistan en Chili, stemden samen met de Verenigde Staten voor het voorstel.

  De Amerikaanse resolutie werd op 19 maart, de laatste dag van de zeventigste jaarlijkse Commissie voor de Status van de Vrouw, ingediend. Uit een kladversie die de Amerikaanse website PassBlue kon inkijken, blijkt dat de Amerikanen van mening zijn dat er te veel connotaties hangen rond het begrip ‘gender’ en dat die de laatste jaren steeds vaker worden gebruikt en afwijken van eerder geaccepteerde definities.

  In de resolutie werd ook verwezen naar de Verklaring van Peking over vrouwenrechten uit 1995, die gender op die manier zou definiëren. Maar uit een brief van de Women’s Rights Caucus, die vorige week naar de afgevaardigden werd gestuurd, blijkt dat de commissie geen specifieke definitie van gender hanteerde.

  Volgens PassBlue zei Cristal Downing, directeur gender bij de International Crisis Group, dat de lidstaten “het eens waren om het oneens te zijn” over de definitie en dat ze “zich comfortabeler voelden bij het open laten van de term voor interpretatie dan bij elke poging om tot een gezamenlijke definitie te komen”.

  Volgens de Belgische vertegenwoordiger is de ingediende Amerikaanse resolutie echter “feitelijk onjuist” en probeert ze “de Verklaring van Peking te herschrijven”. Ons land riep dan ook op tot een “no action motion” om te voorkomen dat de resolutie verder zou worden behandeld.

  Foto: Pixabay

  Lees meer

• NGOs call on the IOC to stop genetic sex testing in sport

  Mar 17, 2026 Marc Dirix

  In a joint statement, Sport & Rights Alliance (SRA), ILGA World and Humans of Sport are calling on the International Olympic Committee (IOC) to stop sex testing for female athletes. The three organisations are also supported by seventy other organisations.

  According to several sources, the “Working Group on the protection of the female category” has recommended that the IOC introduce universal genetic sex testing for all female athletes and impose a complete ban on transgender and intersex athletes. According to the three organisations, this would roll back progress on gender equality and women’s sport by thirty years.

  “A policy of sex testing and a blanket ban would be a catastrophic erosion of women’s rights and safety,” said Andrea Florence, Executive Director of the Sport & Rights Alliance. “Gender policing and exclusion harm all women and girls and undermine the very dignity and fairness the IOC claims to uphold. Our concerns are compounded by the fact that the IOC also appears to be scaling back the safe sport infrastructure that is meant to protect women and girls.”

  After the 1996 Olympic Games, the IOC voted to discontinue universal sex testing because it was scientifically and ethically unjustifiable. The tests proved to be an inaccurate way of determining both sex and athletic advantage and caused significant harm to affected athletes. The United Nations High Commissioner for Human Rights, UN Women, the World Medical Association, the American Medical Association and most recently a group of independent UN experts have long condemned sex testing and medically unnecessary interventions as discriminatory, unethical and harmful.

  “Requiring women and girls to undergo genetic screening just to participate in sport would revive a practice that, even if it is a one-time test, violates women’s and girls’ privacy, exposes them to extreme public scrutiny and humiliation, and opens the door to medically unnecessary interventions,” said Dr Payoshni Mitra, Executive Director of Humans of Sport. “People often forget that child athletes compete at the Olympic Games and international competitions. This policy would create major safeguarding risks by requiring young women’s and children’s bodies to be investigated and their intimate medical information disclosed.”

  “Banning transgender and intersex athletes in the name of ‘fairness’ ignores the fact that these athletes are among the most stigmatised groups in sport,” the organisations said. “They disproportionately face barriers to participation, widespread harassment and abuse, and other disadvantages. There is no evidence that policing women’s and children’s bodies improves fairness or gender equality in sport.”

  “Sport should be a place of belonging,” said Julia Ehrt, Executive Director of ILGA World. “We urge the IOC to prioritise safety over politics and not allow a policy that actively puts all women at risk. Invasive policing of women’s bodies should concern everyone because it reinforces harmful stereotypes and exposes all women and LGBTI athletes to further harassment and scrutiny.”

  If implemented, the new policy would represent a complete reversal of the IOC’s own 2021 Framework on Fairness, Inclusion and Non-Discrimination. This widely respected document was developed following extensive research and consultation with more than 250 athletes and experts and recognised the need for evidence-based, sport-specific and human rights-respecting eligibility rules.

  The Sport & Rights Alliance, ILGA World, Humans of Sport and the undersigned organisations call on the IOC to immediately reverse these plans for sex testing and bans based on chromosome status, and to fulfil its commitments under the Olympic Charter, which states that every individual must have “access to the practice of sport, without discrimination of any kind in respect of internationally recognised human rights.”

  Lees meer

• Des ONG appellent le CIO à mettre fin aux tests génétiques de sexe dans le sport

  Mar 17, 2026 Marc Dirix

  Dans un communiqué commun, Sport & Rights Alliance (SRA), ILGA World et Humans of Sport appellent le Comité international olympique (CIO) à mettre fin aux tests de sexe pour les athlètes féminines. Les trois organisations bénéficient également du soutien de soixante-dix autres organisations.

  Selon plusieurs sources, le "Groupe de travail sur la protection de la catégorie féminine" aurait recommandé au CIO d’introduire des tests génétiques universels pour toutes les athlètes féminines et d’imposer une interdiction totale de participation aux athlètes transgenres et intersexes. Selon les trois organisations, cela ferait reculer de trente ans les progrès en matière d’égalité de genre et dans le sport féminin.

  "Une politique de tests de sexe et d’interdiction générale constituerait une atteinte catastrophique aux droits et à la sécurité des femmes", déclare Andrea Florence, directrice exécutive de la Sport & Rights Alliance. "La police du genre et l’exclusion nuisent à toutes les femmes et à toutes les filles et sapent précisément la dignité et l’équité que le CIO prétend défendre. Nos inquiétudes sont d’autant plus grandes que le CIO semble également réduire les infrastructures de “safe sport”, qui visent justement à protéger les femmes et les filles."

  Après les Jeux olympiques de 1996, le CIO avait décidé de mettre fin aux tests universels de sexe, estimant qu’ils n’étaient ni scientifiquement ni éthiquement justifiables. Ces tests se sont révélés être une méthode imprécise pour déterminer à la fois le sexe et l’avantage sportif et ont causé des préjudices importants aux athlètes concernés. Le Haut-Commissariat des Nations unies aux droits de l’homme, ONU Femmes, la World Medical Association, l’American Medical Association et plus récemment un groupe d’experts indépendants des Nations unies ont depuis longtemps condamné les tests de sexe et les interventions médicales non nécessaires comme étant discriminatoires, contraires à l’éthique et préjudiciables.

  "Obliger les femmes et les filles à subir un dépistage génétique simplement pour pouvoir participer au sport ferait revivre une pratique qui ,même s’il s’agit d’un test unique,viole la vie privée des femmes et des filles, les expose à un examen public extrême et à l’humiliation, et ouvre la voie à des interventions médicales inutiles ", explique la docteure Payoshni Mitra, directrice exécutive de Humans of Sport. "On oublie souvent que des athlètes mineurs participent également aux Jeux olympiques et aux compétitions internationales. Cette politique créerait des risques majeurs pour leur protection, car elle exigerait l’examen du corps de jeunes femmes et d’enfants et la divulgation d’informations médicales intimes."

  "Interdire les athlètes transgenres et intersexes au nom de l’“équité” ignore le fait que ces athlètes font partie des groupes les plus stigmatisés dans le sport", déclarent les organisations. "Elles sont confrontées de manière disproportionnée à des obstacles à la participation sportive, à du harcèlement et à des abus répandus ainsi qu’à d’autres formes de désavantage. Il n’existe aucune preuve que le contrôle des corps des femmes et des enfants améliore l’équité ou l’égalité de genre dans le sport."

  "Le sport doit être un lieu d’appartenance", déclare Julia Ehrt, directrice exécutive d’ILGA World. "Nous appelons le CIO à privilégier la sécurité plutôt que la politique et à ne pas autoriser une politique qui mettrait activement toutes les femmes en danger. La surveillance intrusive des corps des femmes devrait inquiéter tout le monde, car elle renforce des stéréotypes nuisibles et expose toutes les femmes et les athlètes LGBTI à davantage de harcèlement et de contrôle."

  Si cette nouvelle politique était adoptée, elle constituerait un revirement complet par rapport au cadre du CIO de 2021 sur l’équité, l’inclusion et la non-discrimination. Ce document largement respecté a été élaboré à la suite de recherches approfondies et de consultations avec plus de 250 athlètes et experts et reconnaît la nécessité de règles d’éligibilité fondées sur des preuves, spécifiques à chaque sport et respectueuses des droits humains.

  La Sport & Rights Alliance, ILGA World, Humans of Sport et les organisations signataires appellent le CIO à abandonner immédiatement ces projets de tests de sexe et d’interdiction des femmes sur la base de leur statut chromosomique, et à respecter ses engagements inscrits dans la Charte olympique, qui stipule que chaque individu doit avoir "accès à la pratique du sport, sans discrimination d’aucune sorte au regard des droits humains internationalement reconnus".

  Lees meer

• NGO’s roepen IOC op om genetische sekstesten in sport te stoppen

  Mar 17, 2026 Marc Dirix

  In een gezamenlijk persbericht roepen Sport & Rights Alliance (SRA), ILGA World en Humans of Sport het Internationaal Olympisch Comité (IOC) op om te stoppen met sekstesten voor vrouwelijke atleten. De drie organisaties krijgen daarbij ook de steun van zeventig andere organisaties.

  Verschillende bronnen melden dat de “Werkgroep voor de bescherming van de vrouwelijke categorie” het IOC heeft aanbevolen om universele genetische sekstesten in te voeren voor alle vrouwelijke atleten en een volledig verbod op deelname op te leggen aan transgender- en intersekse-atleten. Volgens de drie organisaties zou dit de vooruitgang op het vlak van gendergelijkheid en de vrouwensport dertig jaar terugdraaien.

  “Een beleid van sekstesten en een algemeen verbod zou een catastrofale aantasting zijn van de rechten en veiligheid van vrouwen”, zegt Andrea Florence, uitvoerend directeur van de Sport & Rights Alliance. “Genderpolitie en uitsluiting schaden alle vrouwen en meisjes en ondermijnen precies de waardigheid en eerlijkheid die het IOC zegt te willen verdedigen. Onze bezorgdheid wordt nog groter doordat het IOC tegelijk lijkt af te bouwen aan de infrastructuur voor ‘safe sport’, die juist bedoeld is om vrouwen en meisjes te beschermen.”

  Na de Olympische Spelen van 1996 stemde het IOC ervoor om te stoppen met universele sekstesten omdat die wetenschappelijk en ethisch niet te rechtvaardigen waren. De testen bleken namelijk een onnauwkeurige methode om zowel geslacht als sportief voordeel vast te stellen en veroorzaakten aanzienlijke schade bij de betrokken atleten. De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, UN Women, de World Medical Association, de American Medical Association en recent nog een groep onafhankelijke VN-experts hebben sekstesten en medisch onnodige ingrepen al lange tijd veroordeeld als discriminerend, onethisch en schadelijk.

  “Het verplichten van vrouwen en meisjes om genetische screening te ondergaan enkel om aan sport te mogen deelnemen, zou een praktijk doen herleven die, zelfs als het om een eenmalige test gaat, de privacy van vrouwen en meisjes schendt, hen blootstelt aan extreme publieke controle en vernedering en de deur opent naar medisch onnodige ingrepen”, zegt dr. Payoshni Mitra, uitvoerend directeur van Humans of Sport. “Mensen vergeten vaak dat ook minderjarige atleten deelnemen aan de Olympische Spelen en internationale competities. Dit beleid zou grote risico’s creëren voor hun bescherming doordat het vereist dat de lichamen van jonge vrouwen en kinderen worden onderzocht en hun intieme medische informatie openbaar wordt gemaakt, wat blijvende schade kan toebrengen aan hun waardigheid, mentale gezondheid en veiligheid.”

  “Transgender- en intersekse-atleten verbieden in naam van ‘eerlijkheid’ negeert het feit dat deze atleten tot de meest gestigmatiseerde groepen in de sport behoren”, aldus de drie organisaties die protest aantekenen tegen de sekstesten. “Zij worden onevenredig vaak geconfronteerd met belemmeringen om aan sport deel te nemen, met wijdverspreide intimidatie en misbruik en met andere vormen van achterstelling. Er is geen bewijs dat het controleren van de lichamen van vrouwen en kinderen de eerlijkheid of gendergelijkheid in de sport verbetert. Integendeel, het leidt de aandacht af van echte problemen zoals ongelijke financiering, beperkte toegang tot training, loonverschillen en gendergerelateerd geweld in de sport.”

  “Sport moet een plaats van verbondenheid zijn”, zegt Julia Ehrt, uitvoerend directeur van ILGA World. “We roepen het IOC op om veiligheid boven politiek te plaatsen en geen beleid toe te laten dat alle vrouwen actief in gevaar brengt. Invasieve controle op de lichamen van vrouwen zou iedereen moeten verontrusten, omdat dit schadelijke stereotypen versterkt en alle vrouwen en LGBTI-atleten blootstelt aan extra intimidatie en controle.”

  Als het nieuwe beleid wordt doorgezet, zou dit een volledige ommekeer betekenen ten opzichte van het eigen kader van het IOC uit 2021 over eerlijkheid, inclusie en non-discriminatie. Dat breed gerespecteerde document kwam tot stand na uitgebreid onderzoek en overleg met meer dan 250 atleten en experts en erkent het belang van evidence-based, sportspecifieke en mensenrechtenrespecterende toelatingsregels.

  De Sport & Rights Alliance, ILGA World, Humans of Sport en de ondertekenende organisaties roepen het IOC op om deze plannen voor sekstesten en een verbod op vrouwen op basis van hun chromosomenstatus onmiddellijk terug te draaien en zijn engagementen in het Olympisch Handvest na te komen. Dat handvest bepaalt dat iedere persoon “toegang moet hebben tot sportbeoefening, zonder enige vorm van discriminatie met betrekking tot internationaal erkende mensenrechten.”

  Lees meer

• Transpersonen moeten ziekenhuiskamer krijgen volgens hun genderidentiteit

  Mar 13, 2026 Marc Dirix

  Transpersonen die in het ziekenhuis belanden, moeten een kamer toegewezen krijgen die overeenstemt met hun genderidentiteit, ook als die niet overeenkomt met het geslacht dat op hun identiteitskaart staat. Dat staat te lezen in een advies van de Nationale Raad van de Orde der Artsen.

  Momenteel is het zo dat wie in een ziekenhuis wordt opgenomen en een kamer moet delen, dit in de meeste gevallen doet met iemand van hetzelfde geslacht. Maar voor transpersonen is dit vaak niet het geval. Daarom werd de Orde der Artsen om advies gevraagd.

  Volgens hun advies, waarbij ze werden bijgestaan door Unia, het instituut voor de bevordering van gelijke kansen, primeert de genderidentiteit en het comfort van de patiënt op eventuele administratieve belangen. Door rekening te houden met de genderidentiteit van de patiënt wil de Orde vooral dat ziekenhuizen meer initiatieven nemen die het welzijn en de waardigheid van de patiënt bevorderen.

  “De waarden van het beroep pleiten voor respect voor de persoonlijke levenssfeer, de intimiteit en de identiteit van alle patiënten (cultureel, seksueel, religieus, filosofisch, enz.)”, zegt de Orde. Daarom moet er een evenwicht worden gevonden tussen enerzijds de organisatorische beperkingen en kwaliteitseisen van het ziekenhuis en anderzijds de specifieke behoeften van ieder individu.

  Lees meer

• Europees Parlement erkent in resolutie dat trans vrouwen vrouwen zijn

  Feb 19, 2026 Marc Dirix

  Het Europees Parlement heeft vorige week een resolutie aangenomen waarin wordt verklaard dat trans vrouwen vrouwen zijn.

  De resolutie bevat ook een reeks aanbevelingen voor de Europese Unie met het oog op de 70ste jaarlijkse zitting van de VN Commissie voor de Status van de Vrouw, die volgende maand plaatsvindt.

  Zo is er een aanbeveling die het belang benadrukt van de volledige erkenning van trans vrouwen als vrouwen en stelt dat hun inclusie essentieel is voor de doeltreffendheid van elk beleid rond gendergelijkheid en de bestrijding van geweld. In de resolutie wordt ook verwezen naar het toenemende geweld tegen LGBTQ personen en vrouwenrechtenactivisten.

  De reeks aanbevelingen werd aangenomen met 340 stemmen voor, 141 tegen en 68 onthoudingen.

  Lees meer

• Nouvel forfait britannique contre Noa-Lynn van Leuven

  Oct 21, 2025 Marc Dirix

  Pour la deuxième année consécutive, la joueuse de fléchettes britannique Deta Hedman refuse d’affronter la joueuse trans néerlandaise Noa-Lynn van Leuven. Les deux athlètes devaient s’affronter ce samedi lors de la PDC Women’s Series.

  L’an dernier, la joueuse de 65 ans avait déjà déclaré qu’elle ne voulait pas « jouer contre un homme dans un corps de femme ». Son opinion n’a pas changé. Elle avait alors déclaré forfait avant un match de quart de finale à l’Open du Danemark, où elle devait affronter Van Leuven.

  Âgée de 29 ans, Van Leuven s’est assurée dimanche pour la deuxième année consécutive une place au Championnat du monde de fléchettes, également organisé par la Professional Darts Corporation (PDC). La PDC applique toujours les règles internationales de la Darts Regulation Authority (DRA), qui autorisent les femmes trans à participer si elles répondent à certaines conditions hormonales. Depuis l’été dernier, toutefois, la World Darts Federation (WDF) interdit aux femmes trans de participer aux tournois féminins.

  Depuis sa transition en 2021, Van Leuven a été à plusieurs reprises la cible d’attaques personnelles. Malgré cela, elle est entrée dans l’histoire l’an dernier en devenant la première femme trans à se qualifier pour le Championnat du monde, après avoir battu la Britannique Beau Greaves. Après le premier forfait de Hedman l’année dernière, Van Leuven a reçu une vague de messages haineux en ligne qui l’ont rendue craintive de sortir de chez elle.

  Lees meer

• British darts player withdraws again from match against Noa-Lynn van Leuven

  Oct 21, 2025 Marc Dirix

  For the second year in a row, British darts player Deta Hedman has refused to play against Dutch trans woman Noa-Lynn van Leuven. The two were scheduled to face each other this Saturday in the PDC Women’s Series. Last year, the 65-year-old Hedman stated that she would not “play against a man in a woman’s body.” That opinion hasn’t changed. She forfeited a quarter-final match at the Danish Open, where she was set to compete against Van Leuven.

  The 29-year-old Van Leuven secured her spot for the World Darts Championship for the second consecutive year on Sunday. The tournament is also organised by the Professional Darts Corporation (PDC), which continues to follow the international rules of the Darts Regulation Authority (DRA). These regulations allow trans women to compete if they meet specific hormonal criteria. Since last summer, however, the World Darts Federation (WDF) has banned trans women from competing in women’s tournaments.

  Since her transition in 2021, Van Leuven has repeatedly been the target of personal attacks. Despite that, she made history last year by becoming the first trans woman to qualify for the World Championship, after defeating British player Beau Greaves. Following Hedman’s first withdrawal last year, Van Leuven received a wave of online hate messages that left her afraid to leave her home.

  Lees meer

• Britse dartster geeft opnieuw forfait in wedstrijd tegen Noa-Lyn van Leuven

  Oct 21, 2025 Marc Dirix

  Voor het tweede jaar op rij weigert de Britse dartster Deta Hedman het op te nemen tegen de Nederlandse transvrouw Noa-Lynn van Leuven. De twee dartsters zouden aanstaande zaterdag tegenover elkaar staan in de PDC Women’s Series.

  Vorig jaar liet de 65-jarige Hedman al optekenen dat ze niet “tegen een man in een vrouwenlichaam” wilde spelen. Die opvatting heeft de Britse dus nog steeds. Ze gaf toen forfait in een wedstrijd voor de kwartfinale van de Danish Open, waar ze tegenover Noa-Lynn van Leuven zou uitkomen.

  De 29-jarige Van Leuven verzekerde zich zondag voor het tweede jaar op rij van een startbewijs voor het WK darts, dat eveneens door de dartsbond PDC georganiseerd wordt. De PDC houdt nog steeds vast aan de internationale regels van de Darts Regulation Authority (DRA), die transvrouwen tot de competitie toelaat als ze voldoen aan bepaalde hormonale voorwaarden. Sinds vorige zomer laat dartsbond WDF echter geen transvrouwen meer toe op vrouwentoernooien.

  Van Leuven is sinds haar transitie in 2021 al meermaals het doelwit geweest van persoonlijke aanvallen. Toch schreef ze vorig jaar geschiedenis toen ze zich als eerste transvrouw kwalificeerde voor het wereldkampioenschap, na haar overwinning op de Britse Beau Greaves. Nadat Hedman zich vorig jaar voor het eerst had teruggetrokken, kreeg Van Leuven te maken met een golf aan online haatberichten, waardoor ze een tijdlang haar huis niet meer durfde te verlaten.

  Lees meer

• Centrum voor Genderzorg Antwerpen start met patiëntenadviesraad voor meer zorg op maat

  Oct 20, 2025 Marc Dirix

  Het Centrum voor Genderzorg Antwerpen (CGA) van Ziekenhuis aan de Stroom (ZAS) start met een patiëntenadviesraad. De Gender Advies Raad (GAR) wil de brug slaan tussen patiënten en zorgverleners, mensen uit de transcommunity een stem geven en zo meer zorg op maat aanbieden.

  “De mosterd voor deze adviesraad hebben we gehaald bij de patiëntenraad van het RadboudUMC in Nijmegen,” zegt Lode Ruts, coördinator en verpleegkundig specialist van het CGA. “De stem van de patiënt is belangrijk, die willen we graag horen. Het delen van ervaringen en suggesties helpt ons om onze zorg nog beter te maken. Daarnaast leidt betrokkenheid ertoe dat mensen zich ook echt gehoord voelen, waardoor er meer vertrouwen ontstaat in de zorgverleners. Nu merken we soms nog wantrouwen tegenover zorgverleners, en dat willen we wegnemen.”

  De adviesraad bestaat uit ervaringsdeskundigen, familieleden van transgender personen en vertegenwoordigers van organisaties die nauw samenwerken met de zorgteams van het ziekenhuis. De GAR zal drie keer per jaar bijeenkomen. Tijdens de eerste bijeenkomst werd onder meer aandacht besteed aan de pathologisering van transgenderidentiteit en aan het Fight Cancer-onderzoek van Liesbet Van Bos.
  Zij is onderzoeker aan de Thomas More-hogeschool en onderzoekt de ervaringen en noden van transgender en genderdiverse personen rond kankerscreening en -preventie, met als doel een tool te ontwikkelen die zorgverleners helpt in hun preventieve werking.

  Psycholoog en seksuoloog Jolien Kiekens (ZAS - CGA) onderzocht op haar beurt hoe het medische narratief de ervaringen van transgender en genderdiverse personen beïnvloedt. Vanuit een queer-theoretisch perspectief formuleert ze aanbevelingen om de genderzorg inclusiever te maken.

  Met de GAR wil het ZAS de stem van patiënten meer ruimte geven binnen de zorg. Hun ervaringen en suggesties blijken van grote waarde bij het verbeteren van de kwaliteit van de zorgverlening. Door regelmatig feedback te verzamelen, kunnen zorginstellingen beter inspelen op de wensen en behoeften van patiënten. Volgens betrokkenen zorgt die terugkoppeling ervoor dat de zorg voortdurend in ontwikkeling blijft.

  Ook het vertrouwen tussen patiënt en zorgverlener groeit wanneer mensen merken dat hun mening daadwerkelijk wordt meegenomen. Betrokkenheid vergroot niet alleen het gevoel van gehoord worden, maar draagt ook bij aan een betere samenwerking.

  Uiteindelijk versterkt inspraak de positie van patiënten. Door hen actief te betrekken, groeit hun zelfvertrouwen en hun gevoel van eigen regie.

  Het Centrum voor Genderzorg Antwerpen (CGA) ging van start in januari 2023. In december 2024 volgde de erkenning door de overheid, waardoor de zorg nu wordt terugbetaald. Het centrum begeleidt intussen 126 patiënten; 580 mensen staan op de wachtlijst. Gemiddeld melden zich 40 nieuwe patiënten per maand aan.

  Foto: ZAS

  Lees meer