Gezondheid

  • Minder hepatitis C, maar waakzaamheid blijft geboden

    Marc Dirix

    In België daalt het aantal gevallen van hepatitis C sinds de invoering van direct werkende antivirale behandelingen. Het aantal gevallen van hepatitis B blijft schommelen. Dat blijkt uit cijfers die Sciensano bekendmaakte naar aanleiding van Wereld Hepatitis Dag (28 juli). Tegelijkertijd roept Sciensano op om de inspanningen op het vlak van preventie, screening en behandeling te versterken, vooral bij bepaalde kwetsbare bevolkingsgroepen.

    Hepatitis B en C zijn virale leverinfecties die kunnen leiden tot een chronische ziekte, levercirrose of leverkanker. Ze verlopen vaak asymptomatisch maar kunnen relatief eenvoudig opgespoord worden. Voor hepatitis C bestaat een behandeling en voor hepatitis B een zeer doeltreffend vaccin, dat sinds 1999 deel uitmaakt van het vaccinatieprogramma voor zuigelingen in België.
    In 2015 lanceerde de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) een wereldwijde strategie om virale hepatitis tegen 2030 als een bedreiging voor de volksgezondheid te elimineren.

    Hepatitis C: daling in besmettingen, maar verdere inspanningen blijven nodig

    In 2022 waren er naar schatting iets minder dan 700 nieuwe gevallen van hepatitis C in België – ongeveer 6 per 100.000 inwoners, wat binnen de WGO-doelstelling valt. Het aantal besmettingen daalt sinds 2019, het jaar waarin de terugbetaling van de huidige antivirale behandelingen werd uitgebreid naar alle besmette personen.
    Mannen worden vaker getroffen dan vrouwen (60%), en de gemiddelde leeftijd bij diagnose bedraagt 50 jaar.

    Injecterende drugsgebruikers vormen in Europa de grootste risicogroep, aangezien hepatitis C voornamelijk via bloed wordt overgedragen. Andere kwetsbare groepen zijn mannen die seks hebben met mannen, mensen in gevangenissen, migranten uit landen met hoge prevalentie en daklozen.

    In 2023 werden bijna 800.000 screeningtests terugbetaald, 5% meer dan het jaar ervoor. Toch blijven bijkomende inspanningen nodig om kwetsbare bevolkingsgroepen te bereiken en het stigma rond hepatitis C aan te pakken.

    Hepatitis B: ondanks effectieve vaccinatie blijft het aantal besmettingen te hoog

    Het aantal gevallen van hepatitis B daalt niet en blijft hoger dan de WGO-doelstellingen. In 2022 werden 1.915 nieuwe gevallen gemeld, ofwel 16,5 per 100.000 inwoners. De gemiddelde leeftijd bij diagnose is 46 jaar, en mannen zijn iets vaker getroffen dan vrouwen (56%).

    In België wordt hepatitis B hoofdzakelijk overgedragen via seksueel contact; overdracht via injecterend druggebruik komt minder vaak voor. Mensen met meerdere seksuele partners of risicovol seksueel gedrag lopen meer risico. Ook migranten uit landen met een hoge prevalentie, die vaak niet gevaccineerd zijn, worden disproportioneel getroffen.

    In 2023 werden bijna 763.000 screeningtests terugbetaald, ofwel 65 per 1.000 inwoners. Net als bij hepatitis C is het aantal tests de afgelopen jaren gestegen in alle drie de gewesten.

    Oproep tot actie op Wereld Hepatitis Dag

    Naar aanleiding van Wereld Hepatitis Dag roept Sciensano op tot versterking van preventie, vaccinatie, screening en behandeling, met als doel virale hepatitis uiterlijk in 2030 uit te roeien.Dat kan gebeuren door de  de vaccinatiegraad tegen hepatitis B, vooral bij risicogroepen, te verhogen. Het blijft essentieel dat alle kinderen vanaf jonge leeftijd worden gevaccineerd zodat ze levenslang beschermd zijn. 

    Ook moet er de garantie komen dat personen met een beperkte toegang tot de gezondheidszorg, bereikt worden voor screening en, indien nodig, vroegtijdige toegang tot zorg en behandeling krijgen.

    Verder raadt Sciensano aan om regelmatig te blijven sensibiliseren en informeren over virale hepatitis, zowel bij risicogroepen als bij gezondheidswerkers. Dat gaat van het promoten van condoomgebruik als bescherming tegen seksueel overdraagbare infecties, waaronder hepatitis tot het versterken van preventieacties rond druggebruik, om het risico op besmetting te verkleinen. Verder moet er ook ingezet worden op het verbeteren van de levenskwaliteit van mensen met hepatitis door stigma en discriminatie te bestrijden.

    Foto: Pexels/Artem Podrez

    Lees meer

  • Eerste gezondheidscentrum voor de queergemeenschap geopend in Brussel

    Marc Dirix

    In Brussel heeft begin deze maand het eerste medische centrum dat zich vooral richt op LGBTQ+ personen zijn deuren geopend. Uit studies blijkt immers dat mensen uit deze gemeenschap een slechtere gezondheid hebben als de rest van de bevolking. Het Rainbowhouse for Health MACS  (Maison Arc-en-Ciel de la Santé) wordt ondersteund door ExÆquo, Genres Pluriels en Tels Quels.

    "Voor veel LGBTQIA+-mensen is het onthullen of praten over hun seksuele geaardheid, geslachtskenmerken en genderidentiteit een barrière bij het verkrijgen van gezondheidszorg," aldus woordvoerder Mike Mayné. "Deze medische coming-out bemoeilijkt de relatie met zorgverleners." Hierdoor blijven heel wat symptomen onder de radar en een latere diagnose kan een serieuze impact hebben op de aandoening waarmee ze te kampen hebben.

    Naast de algemene medische zorg biedt MACS ook psychotherapie, screening op seksueel overdraagbare infecties en doorverwijzingen naar een netwerk van ondersteunende professionals aan. Daarnaast werkt MACS aan de opleiding van medisch en paramedisch personeel over de specifieke zorgbehoeften van gemarginaliseerde groepen.

    Het MACS is gelegen in de Rue des Grands Carmes 20/22 en is  van maandag tot donderdag geopend. Meer informatie over het MACS vind je op hun website.

    Lees meer

  • Aantal hiv-besmettingen neemt opnieuw toe

    Marc Dirix

    In 2023 kregen 665 personen een hiv-diagnose in België. Dat is een stijging van 13% ten opzichte van 2022. Het aantal hiv-diagnoses stijgt voor het derde jaar op rij. Dat bijkt uit de nieuwe cijfers waarmee Sciensano uitpakt. Daarmee komt een einde aan de dalende trend die jarenlang aanhield. Het aantal diagnoses steeg in 2023 in alle bevolkingsgroepen, met een opvallende toename bij Belgische mannen die seks hebben met mannen, en heteroseksuele mannen en vrouwen van zowel Belgische als niet-Belgische afkomst.

    Trends in hiv-diagnoses

    In 2023 kregen 297 mannen die seks hebben met mannen (MSM) een hiv-diagnose. Dat is een stijging van 16% ten opzichte van 2022. De toename situeert zich vooral bij Belgische MSM, met name in de leeftijdsgroep van 30-39 jaar. In de groep van 20-29 jaar stabiliseerde het aantal diagnoses na een sterke stijging in de voorgaande jaren. Deze toename onderbreekt de gestage daling die eerder werd waargenomen bij Belgische MSM.

    In 2023 werden 328 nieuwe hiv-diagnoses vastgesteld bij heteroseksuelen; een stijging van 13% in vergelijking met 2022. Het aantal diagnoses nam toe bij vrouwen en mannen, zowel bij Belgen als niet-Belgen. De grootste toename werd gezien in de leeftijdsgroepen 30-49 jaar en 60-plus. Bij vrouwen kwam de helft van de nieuwe diagnoses voor bij Sub-Saharaans Afrikaanse vrouwen bij wie het aantal diagnoses stabiel bleef na de aanzienlijke stijging in 2022.

    Veel personen die in het buitenland zijn geboren, blijken de infectie pas na hun aan komst in België te hebben opgelopen. Laattijdige diagnoses, die gepaard gaan met verhoogde gezondheidsrisico’s, komen vaker voor bij niet-Belgen.

    Preventie blijft cruciaal

    De stijgende trend in hiv-diagnoses illustreert dat het virus zich blijft verspreiden, ondanks de beschikbaarheid van een breed aanbod aan preventiestrategieën, zoals condoomgebruik, regelmatig testen, behandeling van personen met hiv ter preventie van seksuele overdracht, en preventieve hiv-behandelingen (PrEP en PEP).

    Verschillende factoren lijken echter te verhinderen dat hiv-preventie haar volledige potentieel bereikt. Zo zijn er personen die blootgesteld worden aan hiv zonder zich bewust te zijn van hun risico, en daardoor geen gepaste preventiemaatregelen nemen. Bovendien wordt hiv-preventie bemoeilijkt door verminderd en inconsistent condoomgebruik, terwijl dit al sinds het begin van de epidemie een cruciale preventiemethode is. Hoewel het gebruik van PrEP onder MSM blijft toenemen, suggereert de stijging van het aantal diagnoses in deze groep dat er nog steeds hiaten zijn in de dekking. Daarnaast ervaren andere risicogroepen obstakels bij zowel de toegang tot als het effectief gebruik van PrEP.

    Deze factoren worden verder versterkt door de stijging van andere seksueel overdraagbare infecties (soi’s), zoals gonorroe en chlamydia in België. Personen met een soi lopen immers een groter risico op een hiv-infectie als ze daaraan blootgesteld worden.

    foto:Towfiqu barbhuiya

    Lees meer

Laatste nieuws

Populairste