Internationale organisaties slaan alarm over vervolging LGBTI+-activisten in Turkije
Verschillende internationale mensenrechten- en LGBTIQ+-organisaties hebben verontrust gereageerd op de vervolging van elf Turkse LGBTIQ+-activisten in hun thuisland. De elf moesten afgelopen dinsdag voor het eerst voor de rechter verschijnen omdat ze lid zijn van het bestuur en de raad van toezicht van de Turkse LGBTI+-rechtenorganisatie Genç LGBTİ+ (Genç LGBTİ+ Derneği) en hierdoor de verenigingswet zouden hebben overtreden. Hiervoor riskeren zij een gevangenisstraf van één tot drie jaar en een geldboete.
De LGBTI+-organisatie zelf werd in december door een rechter gesloten omdat ze de wet op de obsceniteit zou hebben geschonden nadat de organisatie tussen 2019 en 2022 tekeningen had gedeeld die tijdens online Pride-evenementen werden gemaakt door LGBTI+-kunstenaars. De rechtbank oordeelde dat de beelden mensen zouden kunnen “aanmoedigen” om lesbisch, homoseksueel, biseksueel of transgender te worden en dat ze in strijd zijn met de openbare zeden en artikel 41 (“Bescherming van het gezin”) van de Turkse grondwet. Met de sluiting van de vereniging worden de rechten op vrijheid van meningsuiting, vereniging en non-discriminatie geschonden.
De elf bestuursleden van Genç LGBTİ+ werden daarbovenop ook nog eens doorverwezen naar de rechtbank voor het overtreden van de verenigingswet. Deze rechtszaak wordt op 14 oktober ten gronde behandeld.
Deze rechtszaak is niet de enige die hangende is voor de Turkse rechtbank. In februari werd ook een rechtszaak aangespannen tegen Defne Güzel, voorzitter van de May 17 Association, een andere LGBTI+-rechtenorganisatie in Turkije. Zij wordt ervan beschuldigd de verenigingswet te hebben overtreden omdat een boek en een tentoonstellingscatalogus van de organisatie “in strijd met de openbare zeden” zouden zijn. Ook zij riskeert een gevangenisstraf van één tot drie jaar en een geldboete.
Indien ze veroordeeld worden, dreigen zowel Defne als de bestuursleden van Genç LGBTİ+ bepaalde burgerrechten te verliezen, waaronder het recht om bestuursfuncties op te nemen in organisaties van het middenveld. Dit raakt niet alleen individuen, maar ook het recht op vereniging van Genç LGBTİ+ en de May 17 Association.
Deze zaken volgen op een reeks controles van LGBTI+-organisaties in 2024. In beide dossiers zijn er ernstige zorgen over een eerlijk proces, onder meer door de snelheid van de procedures en het feit dat aanklagers toch tot vervolging overgingen ondanks experten- en auditrapporten die geen overtredingen vaststelden. Bovendien wordt Defne verantwoordelijk gehouden voor berichten op sociale media van anderen die gebruikmaken van de hashtag #MyIntersexStory. Genç LGBTİ+ heeft aangekondigd in beroep te gaan.
De verschillende mensenrechtenorganisaties luiden dan ook in een open brief de alarmbel. “De voorbije jaren is in Turkije een duidelijke achteruitgang zichtbaar in het respect voor de vrijheden van meningsuiting, vereniging en vreedzame samenkomst, waarbij LGBTI+-personen en organisaties in het bijzonder geviseerd worden”, zo luidt het in de brief.
In het kader van de uitroeping van 2025 tot het “Jaar van het Gezin” publiceerde het ministerie van Gezins- en Sociale Zaken in mei 2025 een circulaire die universele rechtenconcepten zoals gender en LGBTI+-gelijkheid viseerde. Deze periode werd ook gekenmerkt door herhaalde verboden op Pride-evenementen, massale arrestaties van LGBTI+-activisten en journalisten, het viseren van artistieke en journalistieke expressie en administratieve maatregelen die LGBTI+-personen extra kwetsbaar maken. In 2025 probeerden de autoriteiten tweemaal wetgeving in te voeren die LGBTI+-personen en activisme zou criminaliseren, en in februari van dit jaar werd duidelijk dat deze plannen mogelijk opnieuw op tafel komen. Dit volgt op strengere beperkingen op toegang tot genderbevestigende zorg sinds juni 2025.
Deze juridische maatregelen bestendigen discriminatoire praktijken en vormen een voortdurende bedreiging voor het LGBTI+-middenveld. Tegelijk worden LGBTI+-organisaties steeds vaker onderworpen aan buitensporige en discriminerende controles die veel verder gaan dan normale toezichtvereisten.
In hun brief roepen de 38 internationale mensenrechten- en LGBTIQ+-organisaties de Turkse overheid op om de discriminerende wetsvoorstellen tegen LGBTI+-personen te schrappen, geen misbruik te maken van zedenwetten om LGBTI+-expressie te onderdrukken, eerlijke processen te garanderen in de zaken tegen Genç LGBTİ+ en Defne Güzel en een gelijke behandeling van alle middenveldorganisaties te waarborgen.
Lees meer















