Çavaria lanceert campagne tegen online haatspraak tijdens Prideweek

De Vlaamse LGBTQI+-koepel çavaria is naar aanleiding van de Internationale Dag tegen Homo- en Transfobie (IDAHOT) en de Prideweek gestart met een campagne die hatelijke reacties en haatspraak op sociale mediaplatformen moet aanpakken. Met de campagne “Flood The Feed” wil de organisatie dat politici hun verantwoordelijkheid opnemen en de Grondwet aanpassen zodat zulke haatspraak effectief aangepakt kan worden. Çavaria roept iedereen op om sociale media via de campagne te overspoelen met positieve boodschappen.

Afgelopen week werd nog maar eens duidelijk dat hatelijke reacties schering en inslag zijn onder berichten die ook maar een LGBTQ-thema aansnijden. Nadat op Facebook een bericht verscheen over de regenboogvlag die aan een kerk in Tongeren werd gehangen naar aanleiding van IDAHOT, verschenen na enkele minuten al de eerste reacties waarin het uithangen van de regenboogvlag stevig op de korrel werd genomen. Omdat er ook berichten opdoken waarin gehint werd dat de regenboogvlag in brand zou worden gestoken en/of gestolen zou worden, werd de vlag ’s avonds binnengehaald. Dat kon echter niet voorkomen dat de regenboogvlag tijdens het afgelopen weekend toch nog werd gestolen.

Ook bij çavaria merken ze al langer dat de onveiligheid voor LGBTQI+-personen op sociale media piekt. Daarnaast stellen ze vast dat platformen de andere kant opkijken en de haat zelfs faciliteren via hun algoritmes. De Vlaamse LGBTQI+-koepel wil dat socialemediabedrijven hun verantwoordelijkheid opnemen en dat politici haatspraak eindelijk aanpakken door de Grondwet aan te passen. De laatste jaren kozen platformen zoals Meta (Facebook, Threads en Instagram) en X (het voormalige Twitter) er bewust voor om moderatie af te bouwen. Omdat hun verdienmodel en algoritmes gebaseerd zijn op conflict, wordt de situatie volgens çavaria steeds erger. Tegelijkertijd ziet de organisatie ook een omgekeerde trend: in plaats van haat aan te pakken, worden queeraccounts steeds vaker slachtoffer van “shadowbanning” of willekeurige verwijdering.

“We zien dat het posten van negatieve reacties door de algoritmes beloond wordt, terwijl LGBTQI+-accounts zelf verwijderd worden. Dat is onaanvaardbaar”, zegt Thomas Jans, woordvoerder van çavaria.

Wie op sociale media slachtoffer wordt van strafbare haatspraak op basis van seksuele oriëntatie of genderidentiteit, botst in België volgens çavaria op een juridische muur. Deze haatspraak wordt beschouwd als een “drukpersmisdrijf”, wat betekent dat ze onder artikel 150 van de Grondwet valt en voor het Hof van Assisen moet komen. In de praktijk maakt dit vervolging quasi onmogelijk. Çavaria roept politici daarom op om de wetgeving aan te passen, zodat haatspraak tegen LGBTQI+-personen eindelijk effectief vervolgd kan worden.

Op Europees niveau bestaat er al een instrument om de verantwoordelijkheid van platformen af te dwingen: de Digital Services Act verplicht grote platformen om op te treden tegen illegale haatspraak en verbiedt hen om accounts of berichten willekeurig te verwijderen. Maar ook die wetgeving staat onder druk. Volgens çavaria probeert de Trump-administratie Europa ertoe aan te zetten de regels af te zwakken. De organisatie roept politici expliciet op om daar niet in mee te gaan en de Europese wetgeving stevig te blijven ondersteunen zodat ze daadwerkelijk toegepast kan worden.

“Flood The Feed”: verzet bij gebrek aan bescherming

Omdat de platformen falen en de politiek volgens çavaria aarzelt, neemt de organisatie het heft in eigen handen met de campagne “Flood The Feed”. Die campagne werd deze week gelanceerd naar aanleiding van Brussels Pride en IDAHOT, de Internationale Dag tegen LGBTQI+-fobie op 17 mei.

Via een speciaal Instagram-uitzendkanaal activeert çavaria haar achterban en bondgenoten zodra een LGBTQI+-gerelateerd bericht overspoeld wordt door haatreacties. Volgers worden opgeroepen om de commentsectie te “overstromen” met steun en positiviteit. Bij de start van de actie engageerden al meer dan 200 mensen zich om mee te doen.

“De bedoeling is niet om in discussie te gaan met de haat; dat voedt de algoritmes alleen maar”, legt Jans uit. “We willen de community laten weten dat ze er niet alleen voor staan en dat er meer steun is dan haat. Als de platformen de bagger niet opruimen, bouwen we zelf een dam van solidariteit. Maar vergis je niet: deze campagne is een noodoplossing. De echte oplossing ligt bij de techreuzen en de wetgevers die hen nu nog te veel ruimte geven.”