In 2024, 19,325 people living with HIV were in medical follow-up in Belgium, a slight increase compared with 2022. The population of people in HIV care is ageing: 52% are aged 50 or older. In 2024, 289 HIV diagnoses were recorded among men who have sex with men (MSM), the same number as last year. Fifteen percent of these 289 MSM also reported sexual contacts with women.

Belgian MSM account for 56% of the new diagnoses, with an increase of 15% compared to 2023. European MSM represent 15%, Latin American MSM 14% and Sub-Saharan African MSM 7% of the new diagnoses among MSM. Among non-Belgian MSM, the number of diagnoses remained stable or slightly decreased compared to 2023. Most new diagnoses occur in the 30–39 age group, followed by 20–29-year-olds.

Among heterosexual people, there is also a rise of 13%, representing 332 HIV diagnoses. Among heterosexual women there is a slight decrease (-5%). For women of Belgian nationality, the number of diagnoses remained stable; for other nationalities, there was a slight decline.
Among heterosexual men, there was an increase of 13% compared to 2023. This rise is mainly seen among Belgian men, where the number of diagnoses went up by 33%.
Among heterosexual men, 39% had Belgian nationality, 35% Sub-Saharan African nationality, 18% European nationality and 9% another nationality.

One of the few positive signs in the Sciensano report is that more people are starting with PrEP medication. In 2024, 10,100 people used PrEP, an increase of 26% compared to 2023 (8,727). PrEP is especially popular among gay and bisexual men: 98% of PrEP users are MSM. These figures refer to dispensations in regular Belgian pharmacies; PrEP is also provided through hospital pharmacies.

En 2024, 19.325 personnes vivant avec le VIH étaient suivies médicalement en Belgique, une légère hausse par rapport à 2022. La population des patients suivis vieillit : 52% ont 50 ans ou plus. En 2024, 289 diagnostics VIH ont été posés chez les hommes ayant des rapports sexuels avec des hommes (HSH), soit le même nombre que l’année précédente. Quinze pour cent de ces 289 HSH ont également déclaré des contacts sexuels avec des femmes.

Les HSH belges représentent 56% des nouveaux diagnostics, avec une hausse de 15% par rapport à 2023. Les HSH européens représentent 15%, les HSH d’Amérique latine 14% et les HSH d’Afrique subsaharienne 7% des nouveaux diagnostics parmi les HSH. Chez les HSH non belges, le nombre de diagnostics est resté stable ou a légèrement diminué par rapport à 2023. La plupart des nouveaux diagnostics concernent les tranches d’âge 30–39 ans, suivies des 20–29 ans.

On constate également une hausse de 13% chez les personnes hétérosexuelles, soit 332 diagnostics VIH. Chez les femmes hétérosexuelles, on observe une légère baisse (-5%). Chez les femmes de nationalité belge, le nombre de diagnostics est resté stable ; pour les autres nationalités, il y a eu une légère diminution.
Chez les hommes hétérosexuels, il y a une hausse de 13% par rapport à 2023. Cette hausse est surtout visible chez les hommes belges, où le nombre de diagnostics a augmenté de 33%.
Parmi les hommes hétérosexuels, 39% avaient la nationalité belge, 35% une nationalité d’Afrique subsaharienne, 18% une nationalité européenne et 9% une autre nationalité.

Un point positif dans les nouveaux chiffres de Sciensano est que de plus en plus de personnes commencent un traitement PrEP. En 2024, 10.100 personnes ont utilisé la PrEP, soit une augmentation de 26% par rapport à 2023 (8.727). La PrEP est principalement utilisée par les hommes gays et bisexuels : 98% des utilisateurs sont des HSH. Ces chiffres concernent les délivrances dans les pharmacies belges ordinaires ; la PrEP est également fournie par les pharmacies hospitalières.

In 2024 werden in België 19.325 mensen met hiv medisch opgevolgd. Dat is een lichte stijging in vergelijking met 2022. De populatie van hiv-patiënten in opvolging veroudert: 52% is 50 jaar of ouder. In 2024 werden 289 hiv-diagnoses gesteld bij mannen die seks hebben met mannen (MSM). Dat is hetzelfde aantal als vorig jaar. Vijftien procent van deze 289 MSM rapporteerde ook seksuele contacten met vrouwen.

Belgische MSM vertegenwoordigen 56% van de nieuwe diagnoses. Bij hen is er een stijging van 15% ten opzichte van 2023. Verder vertegenwoordigen Europese MSM 15%, Latijns-Amerikaanse MSM 14% en Sub-Saharaans Afrikaanse MSM 7% van de nieuwe diagnoses bij MSM. Bij niet-Belgische MSM is het aantal diagnoses gelijk gebleven of licht gedaald tegenover 2023. De meeste nieuwe diagnoses komen voor in de leeftijdscategorie 30-39 jaar, gevolgd door de 20-29-jarigen.

Ook bij heteroseksuele personen is er een stijging van 13%, goed voor 332 hiv-diagnoses. Bij heteroseksuele vrouwen zien we een lichte daling (-5%). Bij vrouwen met de Belgische nationaliteit bleef het aantal diagnoses stabiel; bij andere nationaliteiten was er een lichte daling.
Bij heteroseksuele mannen was er een stijging met 13% tegenover 2023. Deze stijging zien we vooral bij Belgische mannen, waar het aantal diagnoses toenam met 33%.
Bij heteroseksuele mannen had 39% de Belgische nationaliteit, 35% een Sub-Saharaans Afrikaanse nationaliteit, 18% een Europese nationaliteit en 9% een andere nationaliteit.

Een van de lichtpunten in de nieuwe cijfers van Sciensano is dat steeds meer mensen met PrEP-medicatie beginnen. In 2024 gebruikten 10.100 personen PrEP, een stijging van 26% tegenover 2023 (8.727). PrEP is vooral populair bij homo- en biseksuele mannen: 98% van de gebruikers zijn MSM. De cijfers slaan op afnames in gewone Belgische apotheken; daarnaast wordt PrEP ook verstrekt via ziekenhuisapotheken.

Professor Zeger Debyser: "Hiv is eigenlijk nog steeds een pandemie. Als men het woord 'pandemie' hoort, denkt iedereen meteen aan het coronavirus. Maar hiv is effectief nog een bestaande pandemie, met meer dan 40 miljoen mensen die besmet zijn en honderdduizenden mensen die elk jaar overlijden. Er bestaat medicatie, die erg doeltreffend is – we hebben daar zelf ook aan meegewerkt – en die het virus onderdrukt. Mensen kunnen een quasi normaal leven leiden, maar ze moeten die medicatie uiteraard wel blijven nemen. Stop je ermee, dan duikt het virus opnieuw op. Je kan dan je partner besmetten, resistent worden of opnieuw ziek worden. Veel mensen met hiv stellen zich daarom de vraag: ‘Kan ik niet genezen worden?’ En dat is precies waar veel onderzoeksgroepen momenteel op focussen."

Jullie hebben twee manieren gevonden om het hiv-virus permanent te onderdrukken en onschadelijk te maken. Hoe zijn jullie daarop gekomen?
"Het onderzoek loopt al een tijd en we bouwen telkens verder. We ontdekten eerder dat het virus gebruikmaakt van een component van de cel, als een soort GPS, om een goede plaats te vinden in ons genetisch materiaal om zich in te bouwen. Zo verzekert het zich van nageslacht voor nieuwe virussen. We hebben toen een GPS-remmer ontwikkeld die dit proces tegengaat, waardoor het virus die plaatsen niet meer bereikt en als het ware verdwaalt. Die remmer zit momenteel in klinische ontwikkeling bij een farmaceutisch bedrijf.

Maar in celcultuur zagen we dat het virus ondanks die remmer soms toch nog toevallig op actieve plekken terechtkomt. Dus die remmer werkt niet voor de volle 100%. We hebben nu ontdekt hoe dat mechanisme precies werkt en waar de virussen zich inbouwen. En we hebben ook een tweede remmer gevonden die inwerkt op die laatste, hardnekkige haardjes. In combinatie met de eerste remmer blijkt deze aanpak – althans in het labo – het virus volledig te onderdrukken."

Zijn jullie al begonnen met klinische proeven?
"Patiënten nemen momenteel de bestaande medicatie, die goed werkt maar niet geneest. De eerste remmer, de GPS-remmer, werd al getest bij gezonde vrijwilligers en bleek veilig. Momenteel lopen er studies bij patiënten om te onderzoeken of die remmer het virus ook effectief kan onderdrukken en mogelijk tot genezing kan bijdragen. De resultaten daarvan hebben we nog niet, maar in het labo lijken ze veelbelovend. De tweede remmer bevindt zich nog in de experimentele fase. We werken eraan om die krachtiger en minder toxisch te maken. Als dat lukt, zal die ook de stappen moeten doorlopen van preklinisch onderzoek, testen op vrijwilligers en daarna op patiënten. Voor die tweede remmer zal het dus nog enkele jaren duren."

Zullen beide remmers uiteindelijk worden samengevoegd tot één medicijn?
"Dat is wat we nu voorstellen. Het hangt wel af van de effectiviteit van de eerste remmer bij patiënten. Misschien werkt die op zichzelf al heel goed. Maar we streven altijd naar een krachtigere aanpak. De eerste versie zit nu in een klinische fase; de tweede is een verbeterde variant die nog verder ontwikkeld wordt. Je kan het zien als een nieuwe generatie therapie."

Wanneer zou zo’n medicijn op de markt kunnen komen?
"Voor de tweede remmer is het moeilijk te voorspellen, dat kan nog vele jaren duren. Voor de eerste hangt het af van de testresultaten. Binnen één à twee jaar zullen we weten in welke mate die effectief is. Werkt hij goed, dan gaan we over naar fase 3 van de klinische studies. We spreken dus over enkele jaren, als alles goed gaat."

PrEP is momenteel de aangewezen manier om hiv en aids te voorkomen. Zal die nog nodig zijn bij jullie methode?
"Dat is iets anders. Zolang er virussen circuleren en mensen besmet kunnen raken, moet je je beschermen. PrEP beschermt tegen besmetting. De huidige behandeling onderdrukt het virus, maar geneest niet. Stop je met medicatie, dan ben je opnieuw besmettelijk. Als we hiv kunnen genezen, zullen er geen nieuwe infecties meer zijn. Dan verandert de situatie, maar dat zal nog tijd vergen. Onze methode richt zich vooral op mensen die nu dagelijks medicatie nemen en dat in de toekomst niet meer hoeven."

Maakt jullie methode het virus volledig onschadelijk? Kan het nog overgedragen worden?
"Dat is inderdaad de bedoeling. We doden het virus niet volledig, maar brengen het in een toestand waarin het zich niet meer kan vermenigvuldigen. Daardoor wordt het ook niet meer besmettelijk. In het ideale scenario hoef je geen medicatie meer te nemen, ben je niet besmettelijk en word je niet ziek. Dat zal waarschijnlijk in stappen verlopen: eerst stoppen met medicatie, dan nauwgezet controleren. Als het virus terug opduikt, eventueel tijdelijk opnieuw behandelen. Het is een proces."

Zijn er mensen die kunnen deelnemen aan de klinische studies?
"Wij doen die studies niet zelf. Een farmaceutisch bedrijf coördineert dat, voor zover ik weet zelfs in de Verenigde Staten. Je kan je daar dus niet zomaar voor aanmelden. We staan wel in contact met dat bedrijf, en in de toekomst zou het eventueel ook in Europa of België kunnen plaatsvinden, maar op dit moment is dat nog niet aan de orde."

Tot slot: u heeft goede hoop dat deze aanpak zal werken?
"De boodschap is tweeledig. Enerzijds willen we mensen met hiv laten weten dat er effectief onderzoek gebeurt – dat komt zelden in het nieuws. Anderzijds boeken we vooruitgang. Er zijn ook collega’s die met andere strategieën werken. Mogelijk zullen we die in de toekomst combineren. De kernboodschap is: er is hoop. We zijn jullie niet vergeten."

In the 1980s, an HIV diagnosis — the virus that causes AIDS — marked the onset of a pandemic that severely affected the gay community. Over the years, thanks to the development of current HIV medications, the number of deaths has significantly declined and the disease is now suppressed. Yet, 600,000 people worldwide still die each year due to HIV-related causes. “The development of HIV medication was a major leap forward, and the number of new infections has drastically dropped. Despite that, we are still dealing with a pandemic,” says Professor of Molecular Medicine Zeger Debyser. “Moreover, current medication suppresses the virus instead of destroying it, leaving patients dependent on treatment for life.”

The KU Leuven team has now discovered a method to not only suppress the virus but make it permanently harmless, meaning patients could fully recover and no longer require lifelong treatment. Because current HIV medication must be taken for life, the stigma remains. With this new approach, which eliminates the virus entirely, treatment would only be needed for a limited period.

Several years ago, Professor Debyser's team already made headlines by disabling the virus’s “GPS system.” “Viruses integrate into specific locations in human DNA, where they hijack our cells to produce as many virus particles as possible,” Debyser explains. “In earlier research, we managed to disable that GPS system, forcing the virus to integrate into random — and less favorable — locations, making it harder for them to spread.”

That method is currently being tested in patients, but it is not always 100% effective. “Sometimes, the virus accidentally ends up in a favorable location in the DNA and can still spread,” explains researcher Eline Pellaers.

“It’s like sending someone into a city by car without GPS, looking for a specific parking spot. They might find a spot by chance — not the one they were looking for, but good enough to park and enter the city.”

The team then looked for a way to eliminate this randomness so that all patients could benefit from the treatment. By tagging the viruses with a barcode, they identified where persistent viruses integrate into the DNA. The new study focused on blocking access to those spots.

“The new approach is based on combination therapy: the first drug disables the car’s GPS so it can’t find the optimal parking spot, and the second drug closes all the other gates so it can’t park anywhere,” Debyser explains.

The major advantage is that the virus particles are put into a deep sleep and can no longer be reactivated. “Unlike current therapies, which only induce a light sleep in the virus, this one renders them completely harmless. Patients can stop treatment after a period without worrying about getting sick again or infecting others,” Pellaers concludes.

This research was conducted on human cells in a laboratory setting. The first treatment using the GPS inhibitor is already in the clinical phase, but further research is required before the combination therapy can be tested in patients.

Dans les années 1980, un diagnostic du virus VIH — responsable du sida — était synonyme de pandémie, touchant durement la communauté homosexuelle. Grâce au développement des médicaments antirétroviraux actuels, le nombre de décès a fortement diminué et la maladie est désormais sous contrôle. Pourtant, 600.000 personnes meurent encore chaque année dans le monde des suites d'une infection au VIH. "Le développement des traitements antirétroviraux a marqué un tournant majeur, réduisant drastiquement le nombre de nouvelles infections. Malgré cela, la situation reste pandémique", explique le professeur de médecine moléculaire Zeger Debyser. "De plus, ces traitements ne détruisent pas le virus, ils le suppriment temporairement. Les patients doivent donc en dépendre à vie."

L’équipe de la KU Leuven a découvert un moyen de rendre le virus définitivement inoffensif, permettant ainsi une guérison complète sans traitement à vie. Le fait que le traitement actuel soit à vie entretient toujours un certain stigmate. Grâce à cette nouvelle méthode, une prise temporaire de médicaments suffit.

Il y a quelques années, le professeur Debyser et son équipe avaient déjà franchi une étape en désactivant le "système GPS" du virus VIH. "Le virus s’intègre dans l’ADN humain à un endroit très spécifique, où il exploite nos cellules pour produire un maximum de particules virales", explique-t-il. « Dans une étude précédente, nous avions réussi à désactiver ce système GPS, forçant le virus à s’intégrer dans des zones aléatoires, moins favorables, ce qui limite sa propagation."

Cette méthode est actuellement testée chez des patients, mais elle n’est pas toujours efficace à 100 %. "Il arrive que certains virus trouvent tout de même, par hasard, un endroit favorable dans l’ADN, et réussissent à se propager", explique la chercheuse Eline Pellaers.

"C’est un peu comme envoyer un conducteur en ville sans GPS, à la recherche d’un parking spécifique. Il pourrait finir par en trouver un, peut-être pas celui qu’il cherchait, mais suffisant pour se garer et entrer en ville."

L’équipe a alors cherché à éliminer cette part de hasard. En attribuant un code-barres aux virus, ils ont pu identifier les zones d’intégration dans l’ADN, et se sont concentrés sur la fermeture de ces zones.

"La nouvelle approche repose donc sur une thérapie combinée : le premier médicament désactive le GPS de la voiture, l’empêchant de trouver le bon parking. Le second ferme toutes les autres barrières de parking, empêchant tout stationnement ", explique Debyser.

L'avantage est que les particules virales sont ainsi plongées dans un sommeil profond, sans possibilité de réactivation. "Contrairement à la thérapie actuelle, qui plonge le virus dans un sommeil léger, celui-ci devient totalement inoffensif. Les patients peuvent alors arrêter leur traitement sans craindre une rechute ou de contaminer d'autres personnes ", conclut Pellaers.

Cette recherche a été menée sur des cellules humaines en laboratoire. Le premier traitement avec l'inhibiteur GPS est déjà en phase clinique, mais des études complémentaires sont nécessaires avant de tester la combinaison chez des patients.

In de jaren ’80 was een diagnose met het hiv-virus, dat aids veroorzaakt, het begin van een pandemie die vooral de homoseksuele gemeenschap zwaar trof. Doorheen de jaren kon het aantal sterfgevallen, mede dankzij de ontwikkeling van de huidige hiv-medicatie, sterk worden teruggedrongen en wordt de ziekte vandaag onderdrukt. Toch overlijden er wereldwijd nog elk jaar 600.000 mensen aan de gevolgen van een hiv-infectie. “De ontwikkeling van hiv-medicatie was een bijzonder grote stap voorwaarts, en het aantal nieuwe infecties is daardoor drastisch gedaald. Desondanks spreken we nog steeds van een pandemische situatie,” zegt professor moleculaire geneeskunde Zeger Debyser. “Bovendien onderdrukt de medicatie het virus in plaats van het te vernietigen, waardoor patiënten er levenslang afhankelijk van blijven.”

Het KU Leuven-team ontdekte nu een manier om het virus niet alleen te onderdrukken, maar definitief onschadelijk te maken, waardoor patiënten volledig genezen en niet langer levenslang medicatie moeten nemen. Net omdat de huidige hiv-medicatie levenslang moet worden ingenomen, blijft het stigma bestaan. Met de nieuwe behandelingsmethode, die het virus definitief uitschakelt, is slechts tijdelijke medicatie nodig.

Enkele jaren geleden kende het onderzoek van professor Debyser al een doorbraak toen zijn team het ‘GPS-systeem’ van het hiv-virus wist uit te schakelen. “Virussen integreren zich op een specifieke plaats in het menselijk DNA, waar ze onze cellen optimaal misbruiken om zoveel mogelijk viruspartikels aan te maken,” legt Debyser uit. “In eerder onderzoek konden we dat GPS-systeem uitschakelen, waardoor de virussen zich op willekeurige,en voor hen minder gunstige, plaatsen inbouwen, en zich dus minder goed kunnen verspreiden.”

Deze methode wordt momenteel getest op patiënten, maar is nog niet altijd 100% doeltreffend. “Soms komen virussen per ongeluk tóch op een gunstige plek in het DNA terecht, waardoor ze zich alsnog kunnen verspreiden,” vertelt onderzoekster Eline Pellaers.

“Het is alsof je iemand zonder GPS de stad instuurt, op zoek naar een specifieke parkeerplaats. Sommige bestuurders vinden toch een plek, misschien niet de juiste, maar wel bruikbaar. Ze kunnen zich alsnog parkeren en de stad betreden.”

Het team ging daarom op zoek naar een manier om deze toevalligheid uit te schakelen, zodat alle patiënten baat hebben bij de behandeling. Door de virussen een ‘barcode’ te geven, konden ze achterhalen waar de hardnekkige virussen zich precies inbouwen in het DNA, en in dit nieuwe onderzoek focusten ze zich op het afsluiten van die specifieke locaties.

“De nieuwe aanpak is dus gebaseerd op een combinatietherapie: het eerste middel schakelt de GPS van de wagen uit zodat die zijn weg naar de beste parking niet meer vindt. Het tweede middel sluit vervolgens de slagbomen van alle andere parkings, zodat parkeren onmogelijk wordt,” aldus Debyser.

Het grote voordeel is dat de viruspartikels zo in een zeer diepe slaap worden gebracht, en op geen enkele manier meer kunnen worden geactiveerd. “In tegenstelling tot de huidige therapie, die het virus slechts in een lichte slaap brengt, is het nu volledig onschadelijk. Patiënten kunnen de behandeling na een bepaalde tijd stopzetten zonder angst om opnieuw ziek te worden of anderen te besmetten,” besluit Pellaers.

Dit onderzoek werd uitgevoerd op menselijke cellen in een labo-omgeving. De eerste behandelmethode met de GPS-remmer zit al in de klinische fase, maar verder onderzoek is nodig vooraleer de combinatiebehandeling op patiënten kan worden getest.

Met de IAVI GOO2 Fase I-studie wil Moderna nagaan of via het messenger-RNA hiv-immunogenen geleverd kunnen worden die  ‘broadly neutralizing antibodies’ (bnAb) aanmaken. De inductie van bnAbs is het doel  van een eventuele hiv-vaccinatie.  De immunogenen die worden getest in IAVI G002 zijn ontwikkeld door wetenschappelijke teams van IAVI en Scripps Research en zullen worden geleverd via de mRNA-technologie van Moderna. In het persbericht stelt Moderna wel dat er waarschijnlijk meerdere vaccinaties nodig zijn om de antilichamen te creëren die nodig zijn om een heel gamma aan hiv-varianten te neutraliseren.

Sinds het begin van de wereldwijde AIDS-pandemie zijn 75 miljoen mensen besmet met HIV en leven 37,9 miljoen mensen vandaag met het virus.In de jaren 80 en 90 kwam het virus in de bloedvoorraad van ziekenhuizen terecht omdat donors niet wisten dat ze met het hiv-virus rondliepen. Veel patiënten die regelmatig bloedtransfusies nodig hadden geraakten hierdoor besmet met hiv en stierven later aan de gevolgen van aids.  Dankzij het werk in de afgelopen decennia van onderzoekers, bloedcentra, ziekenhuizen en academische instanties wereldwijd wordt het doel om de HIV-pandemie te beëindigen haalbaar. Toch moeten onderzoekers waakzaam blijven voor nieuwe stammen en mutaties zodat testen en behandelingen blijven aanslaan. Door het gebruik van de laatste tecnologie zijn is het de wetenschappers van Abbott gelukt om deze nieuwe HIV stam op te sporen.

Abbott heeft 25 jaar geleden het Global Viral Surveillance Program opgezet om HIV- en hepatitisvirussen te monitoren en mutaties te identificeren, om er voor te zorgen dat de diagnostische tests van het bedrijf up-to-date blijven. Als onderdeel van dit onderzoek bevestigden Abbott wetenschappers dat haar diagnostische testapparatuur deze nieuwe HIV-stam kunnen detecteren.

“Ik heb geen hiv opgelopen door mijn werk. Ik had altijd seks met een condoom met mijn klanten. Het is ook een beetje flauw om die link te leggen want de meeste mensen die hiv hebben zijn geen sekswerkers en de meeste sekswerkers hebben ook geen hiv.”

“In maart voelde ik mij ziek en oververmoeid en dat was eigenlijk vervelend want ik had net een nieuwe baan gevonden”, zo vertelde Lyle Muns eind november in Hasselt waar hij te gast was in het Regenbooghuis om er te komen vertellen over zijn hiv-besmetting en zijn voormalige bezigheid als sekswerker. Hij ging naar zijn huisarts en die stelde hem een hiv-test voor. En het was schrikken toen hij het resultaat te horen kreeg. Niet alleen hij was besmet maar ook zijn vriend zoals later zou blijken. 

Hij startte onmiddellijk met het innemen van de nodige medicatie en momenteel is zijn hiv-besmetting onder controle, niet meer detecteerbaar en ook niet meer overdraagbaar.

Bij wie de laatste paar jaar de actualiteit gevolgd heeft zal er mogelijk wel een belletje rinkelen bij de naam van Lyle Mums. In 2013 schreef hij op zijn persoonlijke blog dat hij bijkluste als mannelijke prostitué. Op zich zou dat de kranten niet halen ware het niet dat Lyle toen de eerste openlijk homoseksuele voorzitter was van de Vlaamse Scholierenkoepel. Hij kreeg zowel positieve als negatieve reacties op die coming-out.

“Ja er zijn toen allerlei dingen gezegd zoals dat ik een slecht voorbeeld gaf, dat het vies was en dat het niet deugde. Maar er waren ook heel wat positieve reacties van mensen die het heel dapper vonden, dat we weten dat sekswerk bestaat maar dat er niemand over praat.”

In maart besliste Lyle om ook voor zijn hiv-besmetting uit de kast te komen. Sindsdien heeft hij al ontelbare interviews geven en verleende hij ook zijn zijn medewerking aan een campagne-filmpje voor de Hiv-vereniging Nederland.

“Het was een andere situatie. Homo zijn daar voel ik me goed bij en sekswerker daar had ik voor gekozen. Maar bij hiv was het niet leuk om dat te vertellen.En ook voor mij was het niet leuk om te horen. Dus dat was iets moeilijker. Ik ben toen wel redelijk snel uit de kast gekomen omdat ik zo iets had van ‘ja ik kan nu wel weer een paar jaar wachten’. Maar ik vond het zo fijn om gewoon mezelf te zijn en had de ervaring van de jaren ervoor die heel bevrijdend was voor mij. En ik vond het heel belangrijk om ook nu mezelf te zijn.”

Voor zijn besmetting deed Lyle er alles aan om aan PrEP te geraken. Dat is een aidsmedicijn dat preventief wordt voorgeschreven aan mensen uit risicogroepen zoals mannen die seks hebben met andere mannen en sekswerkers. Het medicijn werd de afgelopen jaren uitgebreid getest in verschillende landen waaronder Nederland en Belgie. Helaas lukte het voor Lyle niet om mee te doen aan de Nederlandse tests. In ons land wordt PrEP inmiddels terugbetaald. Maar in Nederland is dat (nog) niet het geval. Ook hier hoopt hij dat dit snel veranderd. 

“Als ik PrEP had gehad had ik ook geen hiv gekregen. En het was extra pijnijk omdat ik eindelijk toegelaten was tot die studie waar ik PrEp kon krijgen en waarvoor ik heel lang heb moeten knokken. Maar die toelating kwam er een maand nadat ik mijn hiv-diagnose had gekregen. Dat voelde heel erg zuur voor mij en zo zijn er heel veel verhalen van jongens die naar verplegers toegaan en te horen krijgen dat het niet vergoedt wordt in Nederland en een paar maanden later teruggaan en te horen krijgen dat ze hiv hebben. En dat zijn makkelijke situaties die voorkomen worden als PrEp vergoedt wordt zoals dat nu in Belgie ook gebeurt. Dit kan het aantal hiv-infecties enorm naar omlaag brengen.”

“Ik zou een oproep willen doen aan de Nederlandse minister van Volksgezondheid om het voorbeeld van minister Maggie De Block te volgen.” Tegelijkertijd vindt Lyle het ook belangrijk dat er in de lessen seksuele voorlichting aandacht wordt besteed aan hiv en de manieren hoe je het kan oplopen.

“Er moet meer en op een andere manier voorlichting gegeven worden. Nu wordt gewoon gezegd ‘dit is een condoom en zo moet je het gebruiken en als je het niet gebruikt krijg je aandoeningen als chlamydia’ en daar houdt het ook op. We moeten het gesprek aan gaan over wat hiv eigenlijk is. Laat de verhalen van mensen met hiv zien. Laat mensen weten dat als je hiv hebt en medicijnen neemt dat je het niet meer kan overdragen. Dat is vitale kennis die vaak niet verspreidt wordt. De leerkracht moet echt het gesprek hierover aangaan met zijn leerlingen en vragen hoe zij erover denken.”

Op vraag van minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx formuleerde de Hoge Gezondheidsraad een genuanceerd advies waarbij serodiscordante koppels (koppels waarbij één van de partners besmet is met hiv) ervoor kunnen kiezen het condoom achterwege te laten. Het advies heeft enkel betrekking op koppels waarbij één partner seropositief is, het geldt dus niet voor personen met occasionele sekscontacten. Mensen met hiv die combinatietherapie volgen zijn immers nog nauwelijks ‘besmettelijk’. De irrationele angst van de samenleving voor mensen met hiv verliest daardoor nog meer grond.

De Raad blijft condoomgebruik aanraden voor de preventie van hiv en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. Toch kunnen zorgverleners aan serodiscordante koppels de mogelijkheid voorstellen geen condoom te gebruiken mits cumulatief aan een aantal strikte voorwaarden voldaan is.

Zo geldt dit voorstel enkel voor koppels met een duurzame relatie, waarbij de seropositieve partner een antiretrovirale behandeling volgt. Die behandeling moet ervoor zorgen dat de hoeveelheid virus in het bloed zo laag is dat het niet meer door een test kan vastgesteld worden.

Die behandeling dient ononderbroken te zijn. En beide partners dienen aan te geven dat zij geen condoom wensen te gebruiken, waarbij de keuzevrijheid van de seronegatieve partner altijd voorrang krijgt. Hij of zij neemt de eindbeslissing.

Voor elke beslissing dienen de partners systematisch gescreend te worden op een infectie met hiv, hepatitis c en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. En sinds die screening mag geen van beide partners andere seksuele partners gehad hebben.

De keuze dient onder medische begeleiding gemaakt te worden, waarbij ook extra informatie aan de partners gegeven wordt. Concreet spreekt de HGR over basisinformatie over het gebruik van condooms tijdens de menstruatieperiodes, in geval van herpes,…. En er dient gewezen te worden op het verschil in risico tussen verschillende praktijken (bijvoorbeeld anale of vaginale seksuele betrekkingen). Die informatie moet duidelijk en concreet gebracht worden.

Sensoa
Sensoa verwelkomt het advies, dat gebaseerd is op diverse internationale studies en wetenschappelijke literatuur. Het brengt duidelijkheid en komt tegemoet aan een nood. Zo vermeldt de Raad zelf als mogelijke motieven onder meer kinderwens of ontplooiing van het seksleven.

Tegelijkertijd betekent het advies ook een geruststelling voor mensen met hiv met een partner. Zij kunnen van hun seksualiteit genieten zonder zich ongerust te maken dat als er iets misloopt, dit tot een overdracht van hiv bij hun partner kan leiden.

Maar ook naar de samenleving is dit een krachtig signaal: mensen met hiv die combinatietherapie volgen zijn nog nauwelijks ‘besmettelijk’. De irrationele angst voor mensen met hiv verliest daardoor nog meer grond. Een reden te meer om mensen met hiv te aanvaarden zoals ieder ander.

Het advies ondersteunt de informatie op Levenmethiv.be, de site van Sensoa voor mensen met hiv. Ook interfereert het advies niet met de preventieboodschap van Sensoa: net zoals de Hoge Gezondheidsraad het initieel stelt, blijft het condoom het middel om te beschermen tegen hiv en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. De meeste overdachten van hiv gebeuren immers via onbeschermde seksuele contacten met iemand die zelf onlangs besmet is geraakt (maar dat zelf niet weet).

Vorig jaar werd al aangetoond dat seropositieve mensen het virus vrijwel niet kunnen overdragen op een seronegatieve partner, als zij met hiv-remmers worden behandeld. De hamvraag was of dat ook gezondheidswinst oplevert. Dat blijkt inderdaad het geval. Een doorbraak, al komt er voorlopig alleen in Swaziland een programma waarin deze strategie wordt toepast. Andere landen wachten af. 

Het onderzoek heet HPTN 052 en loopt tot 2015. Er doen 1763 voornamelijk heterokoppels in Afrika, Azië, Noord- en Zuid-Amerika aan mee, waarvan de ene partner hiv heeft, de andere niet. Vorig jaar werden de eerste resultaten van deze studie bekend gemaakt: als hiv-positieve partners met hiv-remmers worden behandeld, is de kans op overdracht van het virus 96 procent minder dan wanneer er later behandeld wordt. Het wetenschappelijk tijdschrift Science noemde het ‘de doorbraak van 2011’. Nu werden de resultaten uit een vervolgstudie bekendgemaakt. De seropositieve partners uit HPTN 052 die vroeg behandeld zijn, hebben minder gezondheidsklachten dan de groep die later met medicatie begon. Vroegtijdige behandeling levert drievoudig voordeel: het voorkomt dat mensen aids krijgen, het voorkomt allerlei gezondheidsklachten en de kans op overdracht van het virus wordt heel klein. Mensen met hiv zijn dus gezonder en hun partners worden beter beschermd.

bron:Patrick Sweetlove

De affiches die op Aids Education Posters zijn samengebracht (en dat zijn er al zo'n 1700) komen uit 60 landen en zijn in 100 verschillende talen opgesteld. Op de site - van de universiteit van Rochester - vindt u ook projecten van studenten waarin affiches werden verwerkt.  U kunt ook een handje toesteken door te helpen bij de vertaling van sommige slogans of door tags aan te brengen bij illustraties.

De diversiteit van de campagnes is enorm: soms gericht op jongere kinderen en soms zelfs op bejaarden. "Zolang HIV/Aids slachtoffers maakt van alle leeftijden over de hele wereld, zullen de redenen waarom deze affiches gemaakt werden relevant blijven," lezen we. Jammer genoeg is blijft dat een pertinente opmerking.

Met dank aan Patrick Sweetlove

Het Hiv virus beschikt echter over een eigen verdediging tegenover APOBEC 3G. Door deze  reactie van   het Hiv-virus kan het proteïne zijn werk niet doen.

Dr. Nathanioel R.Landau en zijn collega's van het Salk Instituut voor Biologische studies in La Jolla (Californië) kwamen reeds eerder tot de ontdekking dat er verschillende verdedigingssystemen voorkwamen bij andere primaten.

Nu is het team van Landau erachter gekomen dat een een kleine verandering aan de lange ketting van proteïnen  waaruit aminozuren bestaan genoeg is om APOBEC 3G terug hiv-resitent te maken bij mensen.

Door het aminozuur Aspartic in de 128ste schakel te veranderen in lysine maakten ze een menselijk proteïne dat resistent was tegen Hiv maar gevoelig is voor SIV, de hiv variant die bij apen voorkomt.

Toen ze dezelfde verandering doorvoerden bij enkele Afrikaanse apen kwamen ze tot de ontdekking dat ze resistent waren geworden voor SIV maar niet voor het menselijke HIV.

Door de  ontdekking van Landau kan er nu gewerkt worden aan de ontwikkeling van een medicijn dat er voor zorgt dat APOBEC 3G de mens kan beschermen tegen HIV.